Spel en ontmoeting bij jonge ouders in de wachtkamer
Hoe maak je van spelmomenten tussen jonge kinderen ook kansen voor ontmoeting tussen ouders? Kunnen wachtkamers uitgroeien tot warme plekken waar gesprekken vanzelf ontstaan? Een team van uitvinders maakt een oplossing dat jonge ouders met elkaar verbindt in de wachtzaal van het consultatiebureau. Met technologie als deel van de oplossing. Ontdek het resultaat van de Miniproeftuin 'Spel & ontmoeting'.
Een slim kussen dat jonge ouders met elkaar verbindt via spel
Stel je voor: je stapt met je kindje een wachtkamer binnen bij Kind & Gezin of de dokter. Ouders kijken naar hun scherm, niemand praat. Herkenbaar? Een divers team van uitvinders bedacht een oplossing om dat te doorbreken.
Pilo is een slim kussen dat mensen met elkaar verbindt. Ga je erop zitten, dan lichten op verschillende plaatsen andere kussens op. Kinderen zien het meteen, kruipen dichterbij en worden nieuwsgierig. Ze beginnen samen te ontdekken en te spelen. Het trekt hun aandacht naar de kussens én naar elkaar. Dat onverwachte moment zorgt meteen voor aandacht en een glimlach. Zonder uitleg, zonder drempel, het gebeurt gewoon. Jij kijkt op, maakt oogcontact met een andere ouder. Misschien volgt er een glimlach, misschien een gesprek.
Ontmoeting in de wachtkamer van het consultatiebureau
Waar ouders en kinderen samenkomen, kan iets meer ontstaan. Vaak zijn er vormen van sociaal contact, kleine momenten van uitwisseling. Net daar liggen kansen voor ontmoeting. Het consultatiebureau is een plek waar gezinnen hoe dan ook samen komen. Een goede voedingsbodem dus. Maar het is niet omdat diverse gezinnen in een zelfde ruimte vertoeven dat er sowieso sprake is van ontmoeting, van sociale cohesie en sociale steun.
Hester Hulpia, docent aan Arteveldehogeschool bij Pedagogie van het Jonge Kind, bracht die inzichten mee naar de Miniproeftuin. Vanuit haar ervaring bij VBJK, onder meer in het project Ontmoeting in de wachtzaal van het consultatiebureau, benadrukt ze hoe spel tussen ouder en kind voor ontmoeting tussen ouders kan zorgen. Precies op plekken waar ze toch al samenkomen.
Het brein achter de uitvinding
Onder het motto "hoe diverser het team, hoe rijker de oplossing", brengt Comon mensen samen in een Miniproeftuin. Net door een mix van achtergronden en visies kom je tot waardevolle innovatie. Maak kennis met de kanjers die samenwerkten tijdens deze Miniproeftuin over spel en ontmoeting:
- Veerle en Ellen: Vormingscentrum Opvoeding en Kinderopvang (VCOK)
- Karen: Docent Pedagogie van het Jonge Kind aan Arteveldehogeschool
- Louis: ontwerper
- Ian: student industrieel ontwerpen aan UGent Campus Kortrijk
Test bij ouders in de kinderbib
Om te ontdekken hoe jonge ouders vandaag andere ouders ontmoeten, trokken de uitvinders naar de kinderbib van Bibliotheek De Krook. Waar kom je, samen met je kindje, andere ouders tegen? Hoe verlopen die contacten? Wat maakt zo’n moment prettig, of net niet? En stel dat er speelgoed zou liggen dat contact tussen ouder en kindje én tussen ouders onderling stimuleert: hoe zou dat er best uitzien?
Rapid prototypen
Vervolgens gaat het team aan de slag met prototypen: een eenvoudige knutselversie maken om meteen te kunnen testen. Want zo werkt een design sprint: door snel te maken, te proberen en bij te sturen krijgen ideeën echt vorm.
Inloopteam Nieuw Gent
Praten ouders meer als hun kinderen samen spelen? Om het idee achter Pilo te testen, trok het team naar de Gentse wijk Nieuw Gent. Met dank aan het Inloopteam Nieuw Gent! Daar konden jonge ouders en hun kindje de oplossing uitproberen in een echte wachtkamer. Zonder uitleg vooraf, enkel met de uitnodiging: “Wij hebben iets gemaakt om de wachtzaal leuker te maken. Wil jij dit samen met je kindje komen proberen?” Het team wilde zien wat er spontaan gebeurde: worden kinderen nieuwsgierig, beginnen ze te spelen, en ontstaat er contact tussen ouders? Na afloop gingen de uitvinders met elke ouder in gesprek. Wat werkte volgens hen wel, wat minder? En vooral: wat kunnen we hieruit leren?
Experimenteren om te leren
Want dat is Comon: experimenteren om te leren. Niet eindeloos praten tot een idee perfect lijkt, maar snel iets maken en het meteen uittesten. Want pas in de praktijk ontdek je wat werkt en wat niet.
Het eerste prototype van Pilo bleek in de wachtkamer van het Inloopteam in Nieuw Gent minder meerwaarde te bieden dan verwacht. Daar ontstaat namelijk al veel ontmoeting tussen ouders, dankzij het dagelijkse werk van Elke Vervoort, Ellen Buysse en hun collega’s. Mooi om te zien hoe zij een plek creëren waar jonge ouders elkaar vinden en steun ervaren in een vaak intense levensfase.
Voor de uitvinders was dit net bijzonder leerrijk. Tijdens een Miniproeftuin luistert een team naar experten, maakt keuzes, bouwt een prototype en test het. En soms blijkt dat het anders werkt dan gehoopt. Dat hoort bij innovatie, zegt professor Bas Baccarne. Door jezelf in vraag te durven stellen, wordt het resultaat sterker. Een eerste prototype is geen eindpunt, maar een manier om ideeën af te toetsen en keuzes scherp te krijgen. Zo werkt rapid prototypen.
Het team kijkt terug op een fijne samenwerking en onderzoekt samen met Comon de volgende stappen.
Met dank aan de vele experten voor hun feedback
Tijdens de design sprint legde het team al in een vroege fase voor aan een brede groep experten, die vanuit heel verschillende perspectieven meedachten en kritisch bevroegen.
Vanuit ondernemerschap klonk vooral de oproep om scherp te focussen: “Denk goed na wat het probleem precies is. Kies 1 concreet probleem dat je wil oplossen. Dat is de eerste stap voor een businessmodel. Hoe pijnlijk is het probleem? Waar zit het geld?” (Arantxa Wille, imec.istart). Ook betaalbaarheid en schaalbaarheid kwamen terug, met vragen zoals: “Verkoop je het concept of het product?” (Thomas Vervaet, VLAIO) en “Hoe krijg je dit schaalbaar?” (Jorim Rademaker, Manual).
Vanuit pedagogische en maatschappelijke invalshoeken lag de nadruk sterk op verbinding en ontmoeting. Hester Hulpia wees erop dat sociale interacties tussen ouders niet vanzelf ontstaan: “Wat we vaak zien is dat kinderen samen spelen, mama’s babbelen met elkaar, maar vaders staan daar wat buiten. Dus hoe breng je vaders met mekaar in contact?” Ze benadrukte ook het belang van uitdaging en vertrouwen in ontwikkeling, met het idee van ‘risky play’: kinderen mogen soms meer proberen en ontdekken dan we vandaag toelaten.
Praktische en duurzame aandachtspunten kwamen onder meer van Sam Van De Wiele (Bibliotheek De Krook), die pleitte voor robuust spelmateriaal voor publieke ruimtes, en Thibault Lejeune (Arteveldehogeschool), met de duidelijke boodschap: “Maak geen wegwerpproduct” en zoek authenticiteit in een multicultureel ontwerp.
Met dank ook aan Tom Neutens (Dwengo en UGent), Kristof Cleymans (AHS Fablab), Orphée De Clercq (UGent docent taaltechnologie) en Luc Peeters (Gentrepreneur).
In beeld: Miniproeftuin 'Spel en ontmoeting'
Miniproeftuinen van Comon
Comon, dat is experimenteren en mensen samenbrengen. Precies wat we doen tijdens een Miniproeftuin. Daarin gaat een divers team van uitvinders gedurende vijf dagen aan de slag om een innovatief idee verder vorm te geven en uit te testen tot een werkend prototype. Via design thinking, fast prototyping en testen komen ideeën écht tot leven. Zo zijn Pilo, A côté, Revonc, UrbanCubby, Dolox, RingMe, ExplaindMed en MIA ontwikkeld tijdens de Miniproeftuinen van Comon.
